Başabaş Noktası Hesaplama
Aylık sabit gider 60.000 ₺, satış fiyatı 250 ₺ ve değişken maliyet 150 ₺ ise her adet 100 ₺ katkı sağlar; başabaş noktası 600 adet ve 150.000 ₺ cirodur.
Nasıl kullanılır
- Dönemin sabit giderlerini, bir birimin satış fiyatını ve bir birimin değişken maliyetini girin.
- Tam sayıya yukarı yuvarlanmış başabaş adedini, kesin değeri ve başabaş cirosunu okuyun.
- İsterseniz bir hedef kâr girin; ona ulaşmak için gereken adet ve ciro da gösterilir.
Nasıl hesaplanır
Birim katkı payı = fiyat − birim değişken maliyet. Katkı payı oranı = katkı payı ÷ fiyat.
Başabaş adedi = sabit giderler ÷ birim katkı payı. Bir birimin bir kısmı satılamayacağı için ana sonuç bir sonraki tam sayıya yukarı yuvarlanır. Kesin değer de gösterilir.
Başabaş cirosu = başabaş adedi × fiyat; bu aynı zamanda sabit giderler ÷ katkı payı oranına eşittir.
Hedef kâr için adet = (sabit giderler + hedef kâr) ÷ birim katkı payı; bu da yukarı yuvarlanır.
Fiyat değişken maliyetin üzerinde değilse her satış zarar ettirir ya da hiçbir şey katmaz; başabaş noktası oluşmaz ve hesaplayıcı hata gösterir.
Örnek hesaplamalar
Para değerleri tek bir para biriminde düz sayılardır. Son sütun, sabit giderleri ve varsa hedef kârı karşılamak için gereken tam adetteki cirodur; üçüncü örnek 5.000 hedef kâr ekler.
| Sabit gider | Fiyat | Değişken maliyet | Katkı payı | Kesin adet | Tam adet | Ciro |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 10.000 | 25 | 15 | 10 | 1.000 | 1.000 | 25.000 |
| 10.000 | 30 | 18 | 12 | 833,33 | 834 | 25.020 |
| 10.000 | 25 | 15 | 10 | 1.000 | 1.000 | 37.500 |
Kullanılan terimler
- Sabit giderler, dönem içinde ne kadar satarsanız satın aynı kalır: kira ya da maaş gibi.
- Birim değişken maliyet, üretilen veya satılan her birimle artar: hammadde ya da ambalaj gibi.
- Birim katkı payı, fiyattan değişken maliyetin çıkarılmasıdır; her satışın sabit giderleri karşılamaya kattığı tutardır.
- Katkı payı oranı, katkı payının fiyata bölünmesidir.
Modelin sınırları
Hesaplama tek bir ürün, sabit bir fiyat ve sabit bir birim değişken maliyet varsayar. İndirimler, kademeli artan giderler ve karma ürünler her durum için ayrı hesap gerektirir.
Sık sorulan sorular
Sonuç neden yukarı yuvarlanıyor?
Kesirli kesin adette tam başa baş gelirsiniz, ama satışlar tam sayıdır. Aşağı yuvarlamak sizi başabaşın biraz altında bırakır, bu yüzden hesaplayıcı yukarı yuvarlar. Kesin değer sonucun altında listelenir.
Sabit gider sayılan nedir?
Dönem içinde satılan miktarla değişmeyen giderdir: kira, sigorta ya da maaş gibi. Hammadde gibi her birimle artan giderler değişkendir.
Katkı payı oranı bana ne söyler?
Değişken maliyetlerden sonra her satıştan kalan payı. %40’ta her 100 ₺’lik ciro, sabit giderleri ve kârı karşılamak için 40 ₺ bırakır.
Fiyat değişken maliyete eşitken neden sonuç alamıyorum?
O durumda her satış sabit giderlere hiçbir katkı yapmaz, bu yüzden hiçbir adette başa baş gelinmez. Fiyatı yükseltin veya değişken maliyeti düşürün.
Her para biriminde çalışır mı?
Evet. Tüm para alanlarında aynı para birimini kullanın ve sembolsüz, yalnızca sayı girin.